Kenali Hak Anda Apabila Ditangkap di Malaysia

Diterbitkan: 15 Mac 2025 · Undang-Undang Jenayah

Hak Perlembagaan Anda Terhadap Kebebasan

Perkara 5 Perlembagaan Persekutuan menjamin bahawa tiada seorang pun boleh dinafikan kebebasan peribadinya melainkan mengikut undang-undang. Dalam amalan, ini bermakna setiap tangkapan mesti mempunyai asas undang-undang, sama ada di bawah Kanun Prosedur Jenayah, Akta Dadah Berbahaya 1952, atau mana-mana undang-undang bertulis lain. Jika seorang pegawai polis tidak dapat memberitahu anda seksyen khusus di bawah mana anda sedang ditangkap, anda berhak untuk bertanya. Kegagalan memaklumkan sebab tangkapan kepada orang yang ditangkap boleh menjadikan tahanan tersebut menyalahi undang-undang, seperti yang telah ditegaskan berulang kali oleh mahkamah dalam keputusan yang bermula sejak kes tempatan Ooi Ah Phua v Officer-in-Charge Criminal Investigation.

Apa yang Berlaku Semasa Tangkapan

Apabila seseorang ditangkap di Malaysia, pihak polis berhak membawa orang tersebut ke balai polis untuk siasatan. Di bawah Seksyen 28 Kanun Prosedur Jenayah, pegawai yang menangkap mesti menghadapkan orang yang ditangkap di hadapan Majistret dalam tempoh 24 jam dari masa tangkapan, tidak termasuk masa perjalanan dari tempat tangkapan ke mahkamah. Jika pihak polis ingin menahan orang tersebut melebihi tempoh 24 jam ini, mereka mesti memohon perintah reman daripada Majistret di bawah Seksyen 117 KPC. Majistret mempunyai budi bicara untuk meluluskan atau menolak permohonan reman tersebut, dan tempoh reman maksimum bergantung kepada keterukan kesalahan yang disiasat.

Hak Anda untuk Berdiam Diri

Salah satu perlindungan terpenting yang tersedia bagi orang yang ditangkap di Malaysia ialah hak terhadap pipi sendiri, yang berakar umbi dalam Perkara 5(1) Perlembagaan Persekutuan. Dalam amalan, ini bermakna anda tidak boleh dipaksa menjawab soalan yang mungkin memburukkan diri anda sendiri. Seksyen 112 Kanun Prosedur Jenayah membenarkan pegawai polis memeriksa mana-mana orang yang diketahui mempunyai kaitan dengan fakta kes tersebut, dan orang tersebut diwajibkan secara undang-undang untuk menyatakan kebenaran. Walau bagaimanapun, anda berhak untuk berdiam diri apabila jawapan anda boleh mendedahkan anda kepada pertuduhan jenayah. Sebelum merekodkan kenyataan anda, pegawai tersebut dikehendaki memaklumkan hak ini kepada anda. Ramai orang, akibat ketakutan atau kekeliruan, melepaskan hak ini tanpa menyedari akibatnya. Kenyataan yang diberikan secara sukarela kepada polis boleh digunakan di mahkamah kemudian, dan pihak pendakwa boleh bergantung kepadanya untuk membuktikan unsur-unsur kesalahan.

Hak kepada Perwakilan Guaman

Perkara 5(3) Perlembagaan Persekutuan secara jelas menyatakan bahawa apabila seseorang ditangkap, mereka hendaklah dimaklumkan secepat mungkin mengenai sebab tangkapan mereka dan hendaklah dibenarkan merujuk dan dibela oleh seorang peguam amalan pilihan mereka. Ini bukan sekadar formaliti. Pihak polis mesti memaklumkan hak ini kepada anda dengan segera, dan mereka mesti membenarkan anda akses yang munasabah kepada seorang peguam. Dalam kes Nadasan Nada v Public Prosecutor, mahkamah menegaskan bahawa hak kepada peguam adalah perlindungan asas terhadap penyalahgunaan kuasa polis. Jika anda ditangkap, anda harus meminta untuk menghubungi peguam dengan segera. Pihak polis tidak boleh menghalang anda daripada berjumpa peguam anda, walaupun mereka boleh mengehadkan akses semasa tempoh tertentu ketika soal siasat aktif dijalankan. Kehadiran peguam semasa peringkat siasatan boleh membuat perbezaan yang ketara kepada hasil kes anda, terutamanya dalam kesalahan serius di mana kenyataan yang direkodkan pada peringkat ini membentuk sebahagian penting daripada keterangan pendakwaan.

Perbicaraan Reman dan Jaminan

Tidak semua kesalahan boleh dijamin di Malaysia. Di bawah Kanun Prosedur Jenayah, kesalahan boleh dijamin ialah kesalahan di mana jaminan adalah hak mutlak, manakala kesalahan tidak boleh dijamin membiarkan pemberian jaminan kepada budi bicara mahkamah. Bagi kesalahan boleh ditangkap yang membawa hukuman mati atau penjara seumur hidup, jaminan secara amnya tidak tersedia, walaupun mahkamah masih boleh memberikannya dalam keadaan luar biasa. Di Johor Bahru, perbicaraan reman dijalankan di Mahkamah Majistret Johor Bahru, dan seorang peguam pertahanan jenayah boleh membuat perwakilan bagi pihak anda semasa prosiding ini. Perwakilan guaman pada peringkat reman adalah kritikal kerana tempoh dan keadaan tahanan boleh mempengaruhi kualiti siasatan dan keterangan yang akhirnya dikumpulkan oleh pihak pendakwaan.

Jika anda atau ahli keluarga telah ditangkap, hubungi Messrs S.K. Song dengan segera. Pasukan pertahanan jenayah kami mempunyai pengalaman puluhan tahun mewakili individu di setiap peringkat proses jenayah, dari saat tangkapan hingga ke perbicaraan dan rayuan. Hubungi talian 24 jam kami di 07-334 2188.